KREW I MLEKO

Krew i mleko — te niezwykle radykalne manifestacje biologiczności przesądzają o specyficznej „wspólnocie” losu samic wszystkich ssaków. Okresowa „nieczystość” — cy­kliczne powracanie kobiet do stanu natury — powoduje ich wpisanie w ciąg symbolicznych utożsamień związanych ze zwierzęcością, dzikością, śmiercią, które reprezentuje przelana krew. W wielu kulturach ów specyficzny aspekt istnienia stanowi najgłębszą nieczystość, jaka może być udziałem człowieka. Konsekwencje kobiecej płodności przełożone na formy kulturowe i spo­łeczne okazują się dość trwale i owocują stwierdzeniem, iż anatomia […]

W KRĘGU CYWILIZACJI

C2y zwierzęce instynkty znajdujące ujście w seksualności. Uwikłanie w dialektykę wolności i zniewolenia przekłada się następnie na wyznaczenie kierunku emancypacji: przekroczenie ograniczeń czło­wieka biologicznego poprzez panowanie nad sobą (jak w filozoficznym ideale ascezy), co zakłada wywyższenie duchowości człowieka lub też zwrócenie się w kierunku zinstrumentalizowanego rozumu i jego emanacji w postaci techniki nauki (genetyka, techniki sterowania płodnością itp.). Oba dość odległe — zda­wać by się mogło — ujęcia bazują na identycznym założeniu odnośnie istnienia hierarchicznego konstruktu: […]

REPRODUKCJA- WOLNOŚĆ I PŁODNOŚĆ

Nic więc dziwnego, że poję­cie to zwykle bywa zarezerwowane dla opisu reprodukcji gatunkowej. Zamiast wielkiego kreatywnego „nie” mamy tu do czynienia jedynie z żałosnym „tak dla biologicznej konieczności. Ekonomia wolności wyraźnie odróżnia: naturę i kulturę. Ta pierwsza nastawiona na cykliczność, odtwórczość jest niedialek- tyczna, co stanowi podstawową przeszkodę dla mówienia „nie”. Ten kamień, ten pies — są tym, czym są i niczym innym, jak tylko tym, czym ich natura każe im być. Podobnie jak z […]

WAŻNE MIEJSCE

Wszystkie te konteksty zajmują ważne miejsce w refleksji feministycznej tworząc sieć interesujących napięć interpretacyjnych, paradoksów rozumienia skomplikowanej materii wolności, każąc rozważyć prowokacyjną tezę, iż być może — z braku immanentnej definicji tego, czym wolność jest, zniewala nas własny projekt „wolności do”: jego polityczno-pedagogiczna zawartość. Wolność — co mam nadzieję zilustruje ten tekst — tworzy określoną rela­cję społeczną: asymetryczną relację wolnego i pozbawionego wolności, świa­domego i nieświadomego, wyzwalającego i wyzwalanego.W filozoficznym rozumieniu wolności, faktowi reprodukcji przypisany jest […]

CZYM JEST WOLNOŚĆ?

Jest to więc wolność oglądana przez pryzmat nakładających się na aktorów społecznych bo raczej nie suwerennych podmiotów — determinacji realizujących się za pomocą „żelaznej pięści” lub „aksamitnych rękawiczek”, ograniczeń i uwarunko­wań, które współtworzą społeczne, ponadindywidualne źródło przyczynowości. Chcąc w jednoznaczny sposób odpowiedzieć na pytanie o to, czym jest wolność — i kim jest człowiek wolny — zwykle odwracamy pytanie, a zatem zastanawiamy się nad tym, co nas zniewala. Ten zabieg z kolei określa ramy interpretacyjne, w których […]

EKONOMIA WOLNOŚCI

Ekonomia wolności wprowadzając kategorie działania, pracy, zaprzeczenia (opozycji wobec prze­ciwnika) jest równocześnie dyskursem „militarnym” — chodzi bowiem nie tyl­ko o płodną negację, o pracę, której efektem jest wytwór czy transformacja, chodzi o pokonanie przeciwnika, o zniszczenie i destrukcję, o gwałt zadany istniejącemu stanowi rzeczy. Wprowadzenie „nie” pomiędzy stanem początko­wym i końcowym powoduje, że nic nie pozostanie już takie, jak przedtem. Wolność rozpatrywana też być może jako zagadnienie socjologiczne. W tej perspektywie jednak jest traktowana jako wytwór […]

WOLNOŚĆ W DYSKURSIE FEMINISTYCZNYM

Filozofowie eg­zystencjalni przekonują nas, że negatywność — produktywna moc negacji — jest istotą wolności. Stwierdzenie to kieruje nas nieuchronnie ku pewnej eko­nomii wolności. Jak pisał Aleksander Kojeve: „Jeśli wszakże wolność jest on- tologicznie Negatywnością, to dlatego, że może być i istnieć tylko jako negacja. Otóż, by móc negować, trzeba mieć co negować: istniejącą daną. (…) Wolność nie polega na wyborze między dwiema danymi: jest ona negacją danej, tak tej, która jest sama sobą (jako zwierzę […]

WOLNOŚĆ EDUKACYJNA

Przedstawione rozważania potwierdzają, iż idea wolności edukacyjnej jest fundamentalnym i trwałym elementem holenderskiego systemu oświatowego. Urzeczywistniana jest ona poprzez istnienie następujących elementów: gwarancje konstytucyjne,elastyczność i drożność kształcenia,bogactwo i różnorodność wartościowej oferty edukacyjnej,rzeczywista tolerancja dla różnych światopoglądów,równorzędny status wszystkich sektorów szkolnych,dostępność ekonomiczna. Cechy te składają się na interesujące i unikalne rozwiązania gwarantujące nie tylko formalne, ale również rzeczywiste prawo do wolności nauczania.Wolność wydaje się być nagim faktem, oczywistością, podstawowym wa­runkiem realizacji człowieczeństwa, powołaniem lub zadaniem. W perspektywie filozoficznej […]

WYNIK DZIAŁAŃ

W wyniku tych działań oferta edukacyjna dla obywateli jest ofertą warto­ściową. Z perspektywy idei wolności nauczania jest to ważne, gdyż rodzice są osobami łatwowiernymi i ich decyzje mogą być błędne wskutek informacji uzy­skiwanych jedynie ze szkół. Chodziłoby o to, aby wszystkie opcje wyboru były wartościowe. Dodatkową formą ułatwiania decyzji są niezależne banki infor­macji o szkołach na użytek rodziców. Bank taki istnieje na przykład w Amster­damie (Ch. L. Glenn 1995). W wyniku tej polityki wszystkie sektory szkolnictwa […]

ODPOWIEDNIE ZARZĄDZENIA

Uregulowana odpowiednimi zarządzeniami jest również sytuacja kadry na­uczycielskiej, jej kwalifikacje i sposób dokształcania. Nauczyciele szkół pu­blicznych są urzędnikami państwowymi, w innych szkołach są pracownikami zatrudnianymi przez organ założycielski danej placówki. Narzucona jest jednak siatka uposażenia i nie jest możliwe podnoszenie pensji nauczycielom szkół prywatnych. Bez względu na szkołę posiadają oni zbliżone warunki pracy na danym poziomie kształcenia (pensum, liczba uczniów w klasie itd.) i przecho­dzenia na emeryturę. Państwo dba też o respektowanie praw rodziców i […]

« Older posts